Zarejestruj    Zaloguj    Dział    FAQ

Strona główna forum » Grodziska Świętokrzyskie » Sandomierz Grodzisko Wzgórze Katedralne




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 2 ] 
 
Autor Wiadomość
 Tytuł: Opis
 Post Napisane: piątek, 18 stycznia 2019, 23:39 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 15 lipca 2016, 15:43
Posty: 38986
W. Łuszczkiewicz w swojej pracy wydanej w 1881 r.7 oparł się głównie na przekazie zawartym w Kronice halicko-wołyńskiej, a szczególnie na u stępie, który brzmi w polskim tłumaczeniu następująco:

„...ludzie zobaczywszy Tatarów w mieście zaczęli uciekać do grodu, lecz nie mogli zmieścić się we wrotach, gdyż most przed wrotami był wąski, jedni podusili się sami, inni spadali z mostu w rów jak snopy. Rowy były głębokie, lecz napełniły się trupami, i można było stąpać po trupach jak po moście...

za: Połnoje sobranije russkich lietopisiej, Petersburg 1843, t. II, s. 199. Tekst w oryginale brzmi:

achu umiestitisia wo worota, zanie most biesze uzok worotom i podawiszasia sami a drugi padachu s mosta aki snopowie, rowy że biachu widieniem głuboce wsiemi i upolniszasia mior twymi i byst Izie choditi po trupju aki po mostu. Biachut że stanowię w gorodie solomoju czyninie i zagoreszasia samie ot ogniow, potom że i gorod pocza goreti. Cerkiew że bysze w gorodie tam kamiena, wielika i prediwna, sijajuszcze krasotoju biaszet bo sozdana kamiensim tiesanym i ta byst polna ludij, wierch że w niej drewom pokry t zażesia i ta pogorie i w niej bezczislenoje mnożestwo ludiej, odwa ratnii wybiegosza iz goroda.“

Z interpretacji tego i dalszego ciągu przekazu, gdzie mowa jest o pożarze w grodzie i cerkwi z białego kamienia, wyciągnął W. Łuszczkiewicz dwa zasadnicze wnioski. Po pierwsze uważa on, że gród i podgrodzie musiały mieścić się na dwóch osobnych wzgórzach połączonych mostem, przy czym podgrodzie znajdować by się miało na Wzgórzu Zamkowym. Ponieważ najstarsze nasze kościoły le ża ły z reguły w obrębie obronnego zamku, a więc i w Sandomierzu pierwotny gród powinien mieścić się tam, gdzie znajduje się kolegiata. Uważa poza tym, że murowany zamek, wystawiony przez Kazimierza Wielkiego, był budowlą nowo lokowaną.

T. Lalik wyraża swoje zdanie nie motywując w cytowanej pracy bliżej swego stanowiska. Sądzi on, że gród znajdował się na Wzgórzu Katedralnym i że na tym samym wzgórzu rozciągało się podgrodzie. Natomiast na terenie Wzgórza Zamkowego miałby się znajdować jedynie mały gródek strażniczy

Źródło: Z problematyki badawczej wczesnośredniowiecznego Sandomierza, Eligia Gąssowska, str. 37-72 [w:] Rocznik Muzeum Świętokrzyskiego 7, 1971, str. 43-44

_________________
Obrazek


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
 Post Napisane: piątek, 18 stycznia 2019, 23:39 
 


Góra 
  
 
 Tytuł: Re: Opis
 Post Napisane: piątek, 18 stycznia 2019, 23:43 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 15 lipca 2016, 15:43
Posty: 38986
Część miasta, rozlokowaną na Wzgórzu Świętojakubskim, Długosz określa jako Stare Miasto, lecz również nazywa ją, co jest bardzo wymowne, preurantiqua urbs — ciuitas urbs, w odróżnieniu od aktualnego w jego czasach oppidum, straciło już wówczas znaczenie, jakie posiadało w XII i pierwszej połow ie XIII w., na korzyść miasta lokowanego na Wzgórzu Miejskim w 1286 r. Określenie przez Długosza Wzgórza Swiętojakubskiego jako Starego Miasta wywołało wiele nieporozumień, gdyż identyfikowało się je z miastem najstarszym. Tymczasem, co raz jeszcze z naciskiem należy podkreślić, znaczenie Wzgórza Katedralnego wraz z Gostomianum w XI i XII w. było pierwszoplanowe i tutaj mieściło się główne centrum. Zapewne z powodu ciasnoty terenu ciężar osadnictwa przeniesiono na Wzgórze Świętojakubsko-Świętopawelskie wraz z pierwszą lokacją, którą odnosi się do czasów sprzed 1244 r. Wiemy o tym pośrednio ze zwrotu zawartego w dokumencie wydanym w 1244 r. dla Podolińca, w którym książę nadaje ludności tejże osady takie same prawa quo cives Cracoviensis et Sandomieriensis utuntur ... Zdanie, które informuje, że lokacja ta mieściła się poza Wzgórzem Katedralnym miejskim, jest wtrącone w przywilej z lat 1286—1289, wydany dla dominikanów w Sandomierzu:

"...ante quam Civitas Sandemiriensis ad montem circa ecclesiam sanctae Mariae fuisset translata et collocata"

I bardzo dyplomatyczna i ostrożna w podsumowaniu opinia, pozostawiające wiele miejsca na dalsze domysły i spekulacje, że: [str. 63-66] "Blisko związane z grodem pod względem topograficznym i obronnym było podgrodzie, które zajmowało teren Wzgórza Katedralnego lub teren Gostomianum. Podkreślić należy, że teren Gostomianum stanowił w przeszłości i stanowi w zasadzie dalszy ciąg tego samego wzgórza, zwanego Katedralnym lub Kolegiackim, o dość równej kulminacji, być może specjalnie ściętej dla celów osadniczych. Wzgórze to było przecięte nie istniejącym dziś głębokim, poprzecznym wąwozem, który sztucznie pogłębiony w e wczesnym średniowieczu, pełnił funkcję fosy. Na terenie grodu (lub w najbliższym sąsiedztwie) w XI w. (lub nieco wcześniej) powstaje pierwszy kościół pod wezwaniem Św. Mikołaja. Jego bliższa lokalizacja nie jest nam znana, gdyż przestał istnieć zapewne już po najeździe tatarskim w 1260 r. Można tylko sądzić, że stał mniej więcej w miejscu, gdzie dziś wznosi się budynek zwany Wikariatem. Nie jest wykluczone, że również jeszcze w XI w. na terenie podgrodzia powstał dla potrzeb zamieszkałej tu ludności kościół pod wezwaniem Św. Piotra. W każdym razie w 1166 r. był z pewnością kościołem parafialnym".

Źródło: Z problematyki badawczej wczesnośredniowiecznego Sandomierza, Eligia Gąssowska, str. 37-72 [w:] Rocznik Muzeum Świętokrzyskiego 7, 1971, str. 52-55

_________________
Obrazek


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
 Post Napisane: piątek, 18 stycznia 2019, 23:43 
 


Góra 
  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
 
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 2 ] 

Strona główna forum » Grodziska Świętokrzyskie » Sandomierz Grodzisko Wzgórze Katedralne


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość

 
 

 
Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Skocz do:  
cron
To forum działa w systemie phorum.pl
Masz pomysł na forum? Załóż forum za darmo!
Forum narusza regulamin? Powiadom nas o tym!
Tłumaczenie phpBB3.PL