Zarejestruj    Zaloguj    Dział    FAQ

Strona główna forum » Grodziska Podkarpackie » Iwonicz Grodzisko




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 1 ] 
 
Autor Wiadomość
 Tytuł: Opis
 Post Napisane: niedziela, 28 kwietnia 2019, 12:43 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 15 lipca 2016, 15:43
Posty: 38987
Kolejnym obiektem jest dwór w Iwoniczu, wspominany kilkukrotnie w XV-wiecznych źródłach pisanych (w latach 1445, 1464 i 1468), ale tylko w jednym przypadku z bardziej szczegółową charakterystyką. Otóż w 1492 r. Anna, żona Drusiana z Kożuchowa, dokonuje zamiany dóbr z Janem Amorem z Tarnowa, kasztelanem krakowskim, ustępując mu swój dział w Iwoniczu, w tym cały dwór z fortalicją (cum fortalicio alias sz thuyerdza) oraz przekopy położone obok fortalicji i sadzawkę, a otrzymując w zamian 3 łany w Ządzynie w powiecie pilzneńskim oraz 333 grzywny i 16 groszy23 [...]. Podobnie jak w przypadku Rogów wymieniony tu został cały zestaw elementów obronnych, charakterystycznych dla tego typu obiektów, w tym bliżej niesprecyzowany rodzaj obwarowań, dodatkowo otoczony przekopami.

Zadziwiający jest fakt, iż opisane wyżej rozplanowanie dworu zachowało się w niemal niezmienionej formie po dziś dzień. Jest niemal pewne, iż reliktów średniowiecznego obiektu należałoby szukać w obrębie zespołu dworskiego w Iwoniczu, należącego przed II wojną światową do rodu Załuskich [...]. Składa się nań rozległa „sadzawka” o wymiarach ok. 90×120 m, z umiejscowioną pośrodku wyspą (ok. 40×40 m), z którą sąsiaduje od zachodu ogród dworski, otoczony z trzech stron rowami24. Po wewnętrznej stronie tych rowów widoczne są jeszcze ślady dawnych obwałowań ziemnych, w postaci podłużnych garbów. Od strony wschodniej naturalną limitację tego układu tworzy ciek wodny. Całość założenia obejmuje obszar ok. 160×200 m [...]. Jeszcze lepiej układ ten widoczny jest namapie katastralnej z 1854 r. (APR, zesp. 1313, sygn. 3515), gdzie ukazano regularną, prostokątną, niezabudowaną wyspę, otoczoną rozległą sadzawką, przy której znajdują się nowożytne zabudowania i park dworski, otoczony wypełnionymi wodą rowami (ryc. 10: 1). Na nieco późniejszej Spezialkarte z 1879 r. (Spezialkarte… 1879, zone 7, col. XXV), sytuacja nieco się zmienia. Na wyspie dworskiej znajdują się już bliżej niezidentyfikowane zabudowania, a od strony zachodniej prowadzi do niej most (lub grobla?) [...]. Jak widać zespół iwonicki prezentuje się okazale i wydaje się, że kolejni właściciele nie ingerowali zasadniczo w jego pierwotne rozplanowanie. Domniemaną wyspę dworską opuszczono i wybudowano nowy dwór na terenie dawnego przygródka, otoczonego fosami, które zamieniono na stawy rybne, dodatkowo dzieląc je groblami na kilka mniejszych odcinków. Wyspa dworska służyła już tylko jako element dekoracyjny założenia parkowego [...].

Źródło: Curia cum Fortalicio alias Sz Thuyerdza: Późnośredniowieczne Rycerskie Dwory Rycerskie, Dwory Obronne w Ziemi Sanockiej - Perspektywy Badawcze, Kotowicz P. N., Skowroński P., str. 101-124 [w:] Zamki w Karpatach, str. 111-116

_________________
Obrazek


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
 Post Napisane: niedziela, 28 kwietnia 2019, 12:43 
 


Góra 
  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
 
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 1 ] 

Strona główna forum » Grodziska Podkarpackie » Iwonicz Grodzisko


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość

 
 

 
Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Skocz do:  
cron
To forum działa w systemie phorum.pl
Masz pomysł na forum? Załóż forum za darmo!
Forum narusza regulamin? Powiadom nas o tym!
Tłumaczenie phpBB3.PL