Zarejestruj    Zaloguj    Dział    FAQ

Strona główna forum » Grodziska Dolnośląskie » Bolesławiec Grodzisko - Gród Plemienny




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 6 ] 
 
Autor Wiadomość
 Tytuł: Opis
 Post Napisane: niedziela, 19 lutego 2017, 13:54 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 15 lipca 2016, 15:43
Posty: 38986
Grodzisko jest przykładem wczesnośredniowiecznego budownictwa obronnego.

Usytuowanie i opis

Grodzisko znajduje się w Borach Dolnośląskich, w północno-zachodniej części Bolesławca, po prawej stronie Bobru, w pobliżu skrzyżowania obecnych ulic Topolowej i Akacjowej. Natomiast wielokulturowa osada była zlokalizowana ok. 60 m na południowy wschód od założenia obronnego. Osada została zniszczona w trakcie budowy osiedla domów jednorodzinnych.

Grodzisko ma trapezowaty kształt o zaokrąglonych narożach i wymiarach 70 x 55 m. Otacza je wał wysokości od 1,3 do 7 m i szerokości u podstawy do 8 m.

Historia

W wyniku badań archeologicznych ustalono, że grodzisko jest datowane na wczesne średniowiecze - do X wieku, zaś osada wielokulturowa na okres trwania kultury łużyckiej oraz wczesne średniowiecze - XIII(?) wiek.

Grodzisko w Bolesławcu było przez wiele lat identyfikowane jako gród kasztelański i datowane na XII-XIV wiek. Przeprowadzone w roku 2008 badania wykopaliskowe wykazały, że założenie obronne pochodzi z X wieku. Nie odkryto zabytków o młodszej metryce. Wiadomo, że okoliczne tereny zamieszkiwało wówczas słowiańskie plemię Bobrzan, zatem założenie obronne było prawdopodobnie ich dziełem.

Można przypuszczać, że gród książęcy wzniesiono w innym miejscu. Pierwsze wzmianki o nim pochodzą z 1202 roku. W imieniu książąt zarządzali nim kolejni kasztelani: Nankier (1202-1203), Magnus (1209-23, 1226-32), Radosław (1224), Mikołaj Grzymisławowicz (1243-45), Jan Męczyc (1283). Nie wiadomo, gdzie ów gród się znajdował, ale istnieją pewne przesłanki, aby przypuszczać, że założenie obronne funkcjonowało na wzniesieniu, po zachodniej stronie miasta. Po lokacji Bolesławca (1251) powstał tzw. zamek miejski, zlokalizowany w południowo-zachodniej części miasta. Obiekt uległ zniszczeniu w trakcie wojny trzydziestoletniej, nigdy go nie odbudowano.

W pobliżu grodziska odkryto ślady osady, która w tym miejscu funkcjonowała w okresie trwania kultury łużyckiej i wczesnym średniowieczu. Nie wiadomo czy wczesnośredniowieczny epizod można traktować jako np. osadę przygrodową.

Stan i wyniki badań

W okresie międzywojennym - badania wykopaliskowe, F. Geschwendt, w 1966 - badania powierzchniowe, T. Kaletyn, J. Romanow, P. Kubow (na zlecenie Konserwatora Zabytów Archeologicznych na województwo wrocławskie), w 2008 - badania wykopaliskowe, S. Rodak (Instytut Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego).

W trakcie wcześniejszych badań odkryto ułamki naczyń ceramicznych i dwa kamienie żarnowe (zabytki z badań przedwojennych zaginęły).

W 2008 oprócz ceramiki znaleziono zabytki żelazne, np.: krzesiwo kabłąkowe i noże ze zbroczem.

Brak informacji o rozplanowaniu wnętrza założenia obronnego. Przypuszcza się, że pierwotnie założenie było otoczone podwójnym systemem drewniano-ziemnych wałów o wysokości 5-7 m z bramą od strony zachodniej.

Zabytek dostępny. Grodzisko jest oznaczone kamienną tablicą informacyjną. W pobliżu nie przebiega żaden szlak turystyczny.


Źródło: https://zabytek.pl/pl/obiekty/grodzisko ... szance-570

_________________
Obrazek


Szczegóły postu
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
 Post Napisane: niedziela, 19 lutego 2017, 13:54 
 


Góra 
  
 
 Tytuł: Re: Opis
 Post Napisane: czwartek, 23 lutego 2017, 10:43 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 15 lipca 2016, 15:43
Posty: 38986
Grodzisko w Bolesławcu położone jest w północnej części miasta, ok. 100 m od skrzyżowania ulic Stolarskiej i Staszica, pomiędzy ulicami Akacjowa i Topolowa, na prawym brzegu terasy nadzalewowej Bobru, na wysokości około 180 m n.p.m. (Rodak 2010).

Obiekt został założony na planie nieregularnego owalu. Wysokość wewnętrzna wałów waha się między 0,61 m a 1,70 m, wysokość zewnętrzna od 1,30 m do 7 m. Szerokość rozsypiska wału wynosi około 8 m. Średnica obiektu liczona pomiędzy szczytami wałów wynosi 70x55 m. Ogólna powierzchnia grodu wynosi 0,40 ha. Stanowisko oznaczone jest tablicą kamienną (Kaletynowie, Lodowski 1968; Rodak 2010).

W powojennej literaturze archeologicznej grodzisko utożsamiano z kasztelanią bolesławiecką znaną ze średniowiecznych źródeł pisanych (Kaletynowie, Lodowski 1968). Pierwsze badania wykopaliskowe przeprowadzone na stanowisku w latach 2008-2011 przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, pozwoliły negatywnie zweryfikować chronologię założenia. Analiza zabytków ruchomych, przede wszystkim fragmentów ceramiki, wykazała, że gród funkcjonował nie w młodszych, ale w starszych fazach wczesnego średniowiecza, tj. u schyłku IX i w X wieku. Na poparcie takiego datowania założenia obronnego wskazują również analogiczne materiały ceramiczne oraz zabytki wydzielone (m.in. okucie końca pasa należące do horyzontu blatnicko-mikulczyckiego oraz fragment ostrogi stanowiącej naśladownictwo wczesnokarolińskich ostróg oczkowych) z osady, zlokalizowanej w pobliżu grodu, pochodzące z badań przedwojennych przeprowadzonych w 1934 roku. Na tej podstawie można sądzić, że na terenie Bolesławca w starszych fazach wczesnego średniowiecza funkcjonował kompleks osadniczy, składający się z grodu (stanowisko nr 1) i osady podgrodowej (Rodak 2010; 2010a).

W przedwojennej literaturze grodzisko kasztelańskie lokalizowano na terenie wsi Bolesławice (dawniej Tylice), której część z biegiem lat została włączona w obręb administracyjny miasta Bolesławiec (Kaletynowie, Lodowski 1968; Rodak 2010; 2010a).


Źródło: http://atlasgrodzisk.pl/?view=details&location=10

_________________
Obrazek


Szczegóły postu
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: Opis
 Post Napisane: środa, 22 sierpnia 2018, 22:43 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 15 lipca 2016, 15:43
Posty: 38986
Bolesławieckie grodzisko przy Topolowej, datowane na XII wiek, jest o prawie 300 lat starsze. Taką archeologiczną rewelację warto nagłośnić, a samo grodzisko wypromować.

Bolesławieckie grodzisko (założenie obronne, otoczone wałami drewniano-ziemnymi) znajduje się pomiędzy ulicą Topolową a Akacjową. Jest to charakterystyczne owalne wzniesienie, porośnięte drzewami. Miejsce to znane było niemieckim badaczom od drugiej połowy XIX wieku jako „szwedzkie szańce”. W latach 70. ubiegłego wieku teren został oznakowany tablicą informującą o stanowisku archeologicznym. Wyryto na niej również błędne datowanie – XII-XIV wiek. Dwa lata temu pierwszych poważniejszych badań grodziska po II wojnie światowej dokonała Sylwia Rodak, doktorantka Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego. Jej badania przyniosły nieoczekiwane rezultaty. Okazało się, że założenie jest starsze, niż sądzono. W trakcie prac archeologicznych odnaleziono liczne materiały (m.in. ułamki naczyń glinianych), pozwalające datować grodzisko na czwartą ćwierć IX wieku po X wiek.

Sylwia Rodak w swym artykule podsumowującym odkrycie w Bolesławcu napisała: „Z całą pewnością na terenie Bolesławca funkcjonował w X wieku, jeszcze przed włączeniem Śląska do państwa wczesnopiastowskiego, gród, którego relikty zachowały się w północnej partii miasta. Następnie od XII wieku w Bolesławcu istniał ośrodek kasztelański, prawdopodobnie po lewej stronie Bobru, którego relikty mogły zostać zniszczone w XIX wieku”.

Takie odkrycie warto wypromować. Instytut Archeologii wspomaga takie inicjatywy. Z powodzeniem można założyć w tym miejscu ścieżkę dydaktyczną. W 2009 roku założono ścieżkę na podobnej stacji archeologicznej w Gniewkowie – Bolkowicach. Tablice wykonane przez Instytut informują o historii miejsca i odkryciach. Makiety pozwalają na wyobrażenie sobie średniowiecznego założenia. Grodzisko to wspaniała przestrzeń, by organizować w niej różnego rodzaju jarmarki średniowieczne i imprezy lokalne. Grodzisko w Bolkowicach reklamuje z powodzeniem wioskę. Mieszkańcy zdobyli dotacje na jego wyeksponowanie. Można tam zobaczyć jak wykuć grot, toczyć na kole garncarskim, strzelać z łuku. Uczniowie w atrakcyjny sposób dowiadują się, jak powstawały miasta. Sylwia Rodak uważa, że warto zarazić tym pomysłem władze Bolesławca. Zwłaszcza że jest już gotowy wzór do naśladowania.

Źródło: http://istotne.pl/boleslawiec/wiadomosc ... -grodzisku

_________________
Obrazek


Szczegóły postu
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: Opis
 Post Napisane: środa, 22 sierpnia 2018, 22:48 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 15 lipca 2016, 15:43
Posty: 38986
Grodzisko w Bolesławcu jest starsze niż sądzono

Osada obronna w Bolesławcu (Dolnośląskie) jest starsza o kilkaset lat niż dotychczas uważano – ustalili badacze z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego. W wyniku badań wykopaliskowych naukowcy cofnęli historię założenia do czasów schyłku IX i X wieku, czyli okresu plemiennego.

Poprzednie badania osady miały miejsce jeszcze przed II wojną światową i były prowadzone na niewielką skalę. Dlatego mała liczba pozyskanych zabytków nie pozwoliła na precyzyjne ustalenia. Ówcześni badacze ustalili wstępnie wiek założenia na XII-XIII wiek.

Obecnie pozostałości założenia znajdują się pośród zabudowań współczesnego miasta, ale porasta je gęsta roślinność. Grodzisko założono na planie owalu o wymiarach 70 na 60 m. Całość otoczono wałami, których relikty widoczne są do dziś.

– Gdy rozpoczęliśmy wykopaliska w 2008 roku spodziewaliśmy się odsłonić relikty grodu kasztelańskiego. Tymczasem, po dwóch sezonach badań okazało się, że założenie obronne jest starsze niż dotychczas sądzono i że są to pozostałości grodu z okresu plemiennego – wyjaśnia Sylwia Rodak z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, kierowniczka badań.

W ubiegłym roku archeolodzy prowadzili wykopaliska w północno-zachodnim rejonie umocnień. Celem było odkrycie drewnianych fragmentów wału. Naukowcom udało się ustalić, że konstrukcję wzniesiono na przygotowanej wcześniej podwalinie z gliny, która miała na celu stabilizować naturalne, żwirowate podłoże.

– Niestety do tej pory brakuje śladów po konstrukcji drewnianej, co może sugerować późniejsze, wtórne rozebranie umocnień – dodaje badaczka.

Natomiast we wschodniej części grodziska, jeszcze w strefie majdanu (placu wewnątrz osady) archeolodzy znaleźli zapewne relikty bramy. Stopień zniszczenia obiektu jest jednak zbyt duży, aby potwierdzić to z całą stanowczością.

– Przypuszczamy, że są to pozostałości po bramie, która uległa spaleniu i runęła do wnętrza grodu – uważa Sylwia Rodak.

Archeolodzy poszukiwali bezskutecznie wewnątrz grodziska zabudowań. Zamiast tego natknęli się na obszerne śmietnisko użytkowane przez mieszkańców założenia obronnego. To właśnie stąd pozyskano najcenniejsze znaleziska – fragmenty naczyń ceramicznych z końca IX i X wieku. Dzięki nim ustalono nową chronologię grodziska.

W pracach terenowych brali udział studenci archeologii UWr w ramach praktyk terenowych.

Źródło: http://archeowiesci.pl/2011/01/13/grodz ... z-sadzono/

_________________
Obrazek


Szczegóły postu
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: Opis
 Post Napisane: sobota, 23 marca 2019, 09:57 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 15 lipca 2016, 15:43
Posty: 38986
W starszej literaturze zachowane na terenie miasta relikty grodu utożsamiano z kasztelanią, wzmiankowaną w średniowiecznych źródłach pisanych. Pomimo braku materiałów datujących (niewielka była skala prac archeologicznych), hipoteza ta przez wiele lat funkcjonowała w różnych opracowaniach. Założenie obronne znajduje się w północnej części miasta, około 1,5 km na północ od obecnego Rynku, pomiędzy ulicami Akacjową i Topolową, na terasie nadzalewowej Bobru, na prawym brzegu rzeki. Obiekt został założony na planie owalu o wymiarach 70 x 60 m, licząc pomiędzy koronami wałów. Wały są dość dobrze zachowane, ich wysokość wewnętrzna waha się między 0,60 a 1,70 m, wysokość zewnętrzna od 1,30 do nawet 7,00 m. Grodzisko było znane przed drugą wojną światową i oznaczone zostało na mapach archiwalnych jako Schwedenschanze, czyli Szwedzkie Szańce. Najstarsze dane o znajomości obiektu pochodzą już z drugiej połowy XIX wieku. Pierwsze badania wykopaliskowe na grodzisku przeprowadzono w 1932 roku. Wówczas skupiono się przede wszystkim na rozpoznaniu konstrukcji jego umocnień. W krótkim artykule zaprezentowano profile trzech wykopów, przecinających zachodni odcinek wału. Drewniana konstrukcja wału (rusztowa lub przekładkowa) została posadowiona na warstwie wyrównawczej gliny, naniesionej bezpośrednio na naturalne żwirowate podłoże. Nie opublikowano natomiast żadnych rysunków zabytków ruchomych. Nieliczny, materiał ceramiczny z XIII–XIV wieku pochodził z warstwy humusu. Ostatnie badania na grodzisku dokonały swojego rodzaju rewolucji w datowaniu obiektu. W kilku wykopach zlokalizowanych w różnych partiach grodziska, rozpoznano przede wszystkim zabudowę wewnętrzną, a pozyskany materiał pozwolił precyzyjnie określić jego chronologię. Na majdanie (wykopy I, III–V) odsłonięto nieckowaty rów o szerokości około 3,50 m i maksymalnej głębokości około 0,80 m, ciągnący się wzdłuż wewnętrznego odcinka umocnień. Został on określony jako rynna przywalna (lub inaczej obniżenie przywalne), które mogło powstać podczas wybierania materiału do budowy umocnień grodu. Następnie owe zagłębienie wykorzystano do wzniesienia budynków o charakterze półziemiankowym. Wypełnisko rynny stanowiła warstwa próchnicy z licznym materiałem archeologicznym. Niestety nie zachowały się drewniane elementy konstrukcyjne. Dodatkowo teren wokół zabudowy ustabilizowano warstwą gliny zmieszanej z piaskiem i żwirem. Zabudowa była zwarta. Przypuszcza się, że w północno-wschodniej części majdanu rozpoznano cztery budynki o charakterze mieszkalnym i gospodarczym. Analogiczną stratygrafię zarejestrowano również w jednym z wykopów przedwojennych. W zachodniej części majdanu, zarejestrowano jamę, którą można interpretować jako opisaną wyżej rynnę przywalną. W jej wypełnisku jeszcze w 1932 roku odkryto pojedyncze skorupy, określone jako slawische. Analiza technologiczno-stylistyczna fragmentów ceramiki z badań z lat 2008–2011 sugeruje, że grodzisko ma jednak starszą metrykę i należy łączyć je z okresem przedpiastowskim. W zespole dominują bowiem naczynia wykonane w starszym nurcie garncarstwa wczesnośredniowiecznego, charakteryzujące się gruboziarnistą domieszką tłucznia, częściowym obtaczaniem przy użyciu koła garncarskiego, płaskim dnem oraz ornamentyką grzebykową. Wśród form z Bolesławca na uwagę zasługują egzemplarze zdobione pojedynczym plastycznym żeberkiem na szyjce, które nawiązują do dalkowsko-obrzańskiej rodziny typów. Analogiczne formy znane są z innych obiektów w północno-zachodniej części Dolnego Śląska i południowej Wielkopolski, gdzie są datowane na czwartą ćwierć IX i X wiek. Na ceramice z grodziska w Bolesławcu stwierdzono również zdobnictwo nawiązujące do naczyń typu Menkendorf – Szczecin, które można datować na X wiek.

Źródło: Bolesławiec we wczesnym średniowieczu, Sylwia Rodak, str. 71-86 [w:] Osadnictwo wczesnego średniowiecza. Teoria i Praktyka Badawcza; Cum gratia et amicitia, Studia z dziejów osadnictwa dedykowane Pani Profesor Marcie Młynarskiej-Kaletynowej z okazji 65-lecia działalności naukowej, red. Adamska D., Chrzan K., Pankiewicz A., Wrocław 2017, str. 73-76

_________________
Obrazek


Szczegóły postu
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: Opis
 Post Napisane: sobota, 23 marca 2019, 10:00 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 15 lipca 2016, 15:43
Posty: 38986
Znane jako:

- Bolesławiec stan.1
- Bunzlau
- Bolesławice
- Tillenaue
- Schanze
- Szaniec
- Szwedzkie Szańce
- Schwedenschanze
- Tylice
- Bolezlauez

_________________
Obrazek


Szczegóły postu
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
 Post Napisane: sobota, 23 marca 2019, 10:00 
 


Góra 
  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
 
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 6 ] 

Strona główna forum » Grodziska Dolnośląskie » Bolesławiec Grodzisko - Gród Plemienny


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość

 
 

Narzędzia:
 
Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Skocz do:  
cron
To forum działa w systemie phorum.pl
Masz pomysł na forum? Załóż forum za darmo!
Forum narusza regulamin? Powiadom nas o tym!
Tłumaczenie phpBB3.PL