Zarejestruj    Zaloguj    Dział    FAQ

Strona główna forum » Grodziska Śląskie » Szczekociny Grodzisko




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 2 ] 
 
Autor Wiadomość
 Tytuł: Opis
 Post Napisane: czwartek, 7 grudnia 2017, 16:06 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 15 lipca 2016, 15:43
Posty: 38986
Późnośredniowieczny tzw. gródek stożkowaty odkryty w Szczekocinach (stanowisko 1, AZP 91-55/1) jest bezcennym stanowiskiem archeologicznym, które posiada dużą wartość zabytkową i naukową, jest źródłem do poznania późnośredniowiecznych rycerskich założeń rezydencjonalno-obronnych. Obiekt posiada utrwaloną w krajobrazie formę terenową i jest jednym z nielicznych tego rodzaju zabytków na terenie województwa śląskiego.

Historia:

Gródek stożkowaty w Szczekocinach (stanowisko 1, AZP 91-55/1) datowany jest na XIII-XIV w. Genezę niedużych założeń obronnych, wznoszonych na sztucznie usypanych kopcach, lub naturalnych wzniesieniach i otaczanych fosą, wiąże się z Normanami i Europą Zachodnią, gdzie tego typu obiekty rozpowszechniły się już w poł. IX w., a jak uważają niektórzy najstarsze mogą pochodzić nawet z VIII w. We Francji tego rodzaju gródki na kopcu określa się jako motte, natomiast w Niemczech używa się terminu Wasserburge.

W Polsce tzw. gródki stożkowate datowane są z reguły na XIII-XV w. Założenia tego rodzaju rozpowszechniły się w 2. poł. XIII w., zapewne najwięcej z nich wzniesiono w wieku XIV, w XV stuleciu pomału zaczynały wychodzić z użycia, a okres ich funkcjonowania zamyka się na początku XVI w. – choć pojedyncze siedziby przetrwały aż do XVIII w. Według Leszka Kajzera wieżowe dwory były elementem symboliki stanu rycerskiego i powstały oraz kształtowały się wraz z innymi jego wyznacznikami. Kastellolodzy szacują, że małych gródków rycerskich, „obronnych dworów”, „drewnianych zameczków” było na terenie dzisiejszej Polski ok. dziesięć razy więcej niż murowanych, dużych założeń zamkowych. W XIV w. były to już obiekty bardzo popularne i licznie występujące w krajobrazie kulturowym polskiego średniowiecza.

Gródek w Szczekocinach w 1969 r. badany był wykopaliskowo przez Zygmunta Pyzika. Według tego badacza gródek, zwany do tej pory przez miejscowych „zamczyskiem”, wzniesiono najprawdopodobniej w ostatniej ćwierci XIII w. i funkcjonował zapewne do poł. XIV w. Wykopaliska potwierdziły funkcję i datowanie gródka.

Opis:

Relikty „zamczyska” w Szczekocinach zlokalizowane są na sztucznym półwyspie, który znajduje się ok. 2,5 km na południowy wschód od kościoła wzniesionego w centrum miejscowości. Obiekt otaczają stawy hodowlane i lasy. Stanowisko zajmuje powierzchnię niecałych 30 arów. Sztuczny kopiec-nasyp gródka jest w planie kolisty, ma średnicę ok. 30-35 m i powierzchnię ok. 10 arów. Jest słabo widoczny w terenie.

Zabytek jest przykładem reliktów późnośredniowiecznego, niedużego, drewniano-ziemnego założenia o funkcji rezydencjonalno-obronnej, będącego najprawdopodobniej siedzibą rycerską.

Dzięki badaniom archeologicznym, przeprowadzanym w całym kraju, posiadamy wiedzę na temat tego jak wyglądały i jak budowano średniowieczne, drewniano-ziemne, obronne siedziby, które ze względu na ich nieduże rozmiary określa się też jako gródki lub dwory rycerskie, a nawet jako „drewniane zameczki”. Na lokalizację gródków preferowano miejsca o stałym dostępie do wody i z natury obronne. Gródki lokowano najczęściej na obszarach podmokłych, łąkowo-bagiennych w bezpośrednim sąsiedztwie niedużych cieków, co zapewniało dostęp do wody i ograniczało dojście do obiektu, a przez to zwiększało jego obronność. Niektóre gródki wznoszono na niewysokich wzgórzach-pagórkach dominujących nad okolicą lub na wyniesionych cyplach teras nadrzecznych. Zdaniem Józefa Kaźmierczyka lokalizacja poszczególnych gródków stożkowatych na Śląsku w dużym stopniu związana jest z przebiegiem granic poszczególnych księstw.

Generalizując, „klasyczny” tzw. gródek rycerski był relatywnie niedużą, skromną siedzibą i de facto był bardzo prostym założeniem obronnym. Posiadał solidną drewnianą wieżę rezydencjonalno-obronną, wybudowaną w technice zrębowej, a posadowioną na sztucznie usypanym kopcu-nasypie. Kopiec ziemny z wieżą otoczony był szeroką fosą, którą wydrążano w trakcie wznoszenia nasypu. Usypanie kopca z jednej strony, czyniło założenie bardziej niedostępnym i w związku z tym zwiększało jego obronność, a z drugiej strony, niejednokrotnie było konieczne i służyło odizolowaniu siedziby-dworu od podmokłego podłoża. Wysokość zachowanych kopców wynosi zazwyczaj jedynie kilka metrów, ich podstawy są w planie najczęściej w przybliżeniu koliste lub lekko owalne, znacznie rzadziej czworoboczne, a ich średnice z reguły mieszczą się w przedziale 20-50 m. W przypadku gródków budowanych na pagórkach i cyplach oszczędzano nakładu pracy, ponieważ sztuczny nasyp nie musiał być już wysoki, a fosa niekoniecznie musiała otaczać obiekt – wystarczyło jedynie odciąć go tą przeszkodą od pozostałej części cypla. Uważa się, że wieża, wraz z ewentualnymi towarzyszącymi jej niewielkimi budynkami, otoczona była drewnianą palisadą lub solidnym płotem, a sam kopiec wzmacniano np. palami lub faszynowaniem, tak by był jak najbardziej stabilny i odporny na osuwanie się. Gródek tego rodzaju z pewnością posiadał też drewniany most przerzucony nad szeroką fosą. Odkryto również relikty założeń, które pierwotnie były bardziej rozbudowane i nieco większe, np. składały się z dwóch kopców, lub posiadały dodatkowy wał (oryginalnie zapewne drewniano-ziemny) i drugą okalającą całość fosę.

Obiekt trudno dostępny, położony na terenie prywatnym, ogrodzonym.

Autor: Michał Bugaj


Źródło: https://zabytek.pl/pl/

_________________
Obrazek


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
 Post Napisane: czwartek, 7 grudnia 2017, 16:06 
 


Góra 
  
 
 Tytuł: Re: Opis
 Post Napisane: czwartek, 20 grudnia 2018, 00:26 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 15 lipca 2016, 15:43
Posty: 38986
Opis:

Grodzisko w Szczekocinach to typowy przykład gródka stożkowego typu nizinnego, czyli niewielki kopiec, usytuowany wśród łąk na prawym brzegu Pilicy. Jest ono pozostałością niewielkiej warowni typu nizinnego, o której walorach obronnych decydowało położenie wśród rozlewisk w bagnistej dolinie Pilicy (ich pozostałością jest malowniczy zespół stawów pomiędzy miastem a grodziskiem). Jeszcze w 1970 r. grodzisko miało postać kopca o wysokości 3 m i średnicy podstawy 30–33 m, otoczonego fosą o szerokości 10 m. Prowadzone w późniejszym czasie prace melioracyjne spowodowały znaczne zniwelowanie obiektu, a zwłaszcza fosy, która jest już obecnie niemal niewidoczna. Grodzisko ma obecnie formę niewielkiego kopczyka wśród łąk. Podczas badań archeologicznych odkryto ślady wieńczącej kopiec drewnianej budowli, prawdopodobnie wieży, a także fragmenty ostróg z gwiaździstym bodźcem, groty bełtów do kusz, nóż rycerski, wędzidło, podkowę, nożyczki, żużel żelazny oraz ułamki ceramiki i kości zwierzęcych. Obecnie grodzisko znajduje się na pozostawionym wśród stawów cyplu, tworząc malowniczy widok.

Historia:

Gródek jest pozostałością pierwotnej obronnej siedziby rycerskiej Szczekockich herbu Odrowąż. Nie ma pewności co do tego, kto polecił zbudować usytuowany niegdyś w tym miejscu gródek, który – zgodnie z wynikami badań archeologicznych – funkcjonował w ostatnim ćwierćwieczu XIII i w pierwszej połowie XIV wieku. Nazwa miejscowości pochodzi przypuszczalnie od imienia „Szczekota”. Niewykluczone, że takie właśnie imię nosił fundator gródka, będący jednocześnie protoplastą miejscowej linii Odrowążów. Przypuszczalnie wraz z lokacją miasta w 2 połowie XIV w. doszło do opuszczenia położonego w jego pobliżu gródka i przeniesienia rodowej siedziby Szczekockich do wzniesionego pod miastem nowego, wygodniejszego i bardziej przestronnego dworu (łac. curia).

Położenie obiektu:

Grodzisko znajduje się w odległości około 2,5 km na południowy wschód od miasta, wśród łąk ciągnących się za stawami i tzw. kanałem ulgowym. Dojście od rynku w Szczekocinach ulicą Krakowską na południe, dalej na wschód ulicą Jana Pawła II i znów na południe ulicą Spacerową w kierunku lasu. Prowadząca północnym skrajem lasu ścieżka dochodzi w pobliże prowadzącego przez kanał mostku, za którym ciągną się łąki z widocznym z daleka nasypem grodziska. Inna droga prowadzi przez teren położony we wschodniej części miasta teren zakładów produkcji rolnej i dalej groblą wśród stawów.

_________________
Obrazek


Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
 Post Napisane: czwartek, 20 grudnia 2018, 00:26 
 


Góra 
  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
 
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 2 ] 

Strona główna forum » Grodziska Śląskie » Szczekociny Grodzisko


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość

 
 

 
Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Skocz do:  
cron
To forum działa w systemie phorum.pl
Masz pomysł na forum? Załóż forum za darmo!
Forum narusza regulamin? Powiadom nas o tym!
Tłumaczenie phpBB3.PL