Zarejestruj    Zaloguj    Dział    FAQ

Strona główna forum » Grodziska Śląskie » Pniów Grodzisko 1




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 2 ] 
 
Autor Wiadomość
 Tytuł: Opis
 Post Napisane: czwartek, 7 grudnia 2017, 15:53 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 15 lipca 2016, 15:43
Posty: 38986
Gródek stożkowaty z XIII-XV w. znajdujący się w miejscowości Pniów (stanowisko 1 AZP 95-43/2) jest bezcennym stanowiskiem archeologicznym, o dużej wartości zabytkowej i naukowej. Obiekt jest źródłem do poznania późnośredniowiecznych rycerskich założeń rezydencjonalno-obronnych. Zabytek posiada utrwaloną w krajobrazie, czytelną formę terenową i jest jednym z nielicznych obiektów tego rodzaju na Górnym Śląsku.

Historia:

Gródek stożkowaty w Pniowie (stanowisko 1 AZP 95-43/2) datowany jest na późne średniowiecze, na XIII-XV w. Po opracowaniu najnowszych badań wykopaliskowych z 2016 roku zapewne będzie można doprecyzować metrykę obiektu. W Polsce tzw. gródki stożkowate datowane są z reguły na XIII-XV w. Założenia tego rodzaju rozpowszechniły się w 2. poł. XIII w., zapewne najwięcej z nich wzniesiono w wieku XIV, w XV stuleciu pomału zaczynały wychodzić z użycia, a okres ich funkcjonowania zamyka się na początku XVI w. – choć pojedyncze siedziby przetrwały aż do XVIII w. Według Leszka Kajzera wieżowe dwory były elementem symboliki stanu rycerskiego i powstały oraz kształtowały się wraz z innymi jego wyznacznikami. Kastellolodzy szacują, że małych gródków rycerskich, „obronnych dworów”, „drewnianych zameczków” było na terenie dzisiejszej Polski ok. dziesięć razy więcej niż murowanych, dużych założeń zamkowych. W XIV w. były to już obiekty bardzo popularne i licznie występujące w krajobrazie kulturowym polskiego średniowiecza.

W 1970 roku Z. Bagniewski i E. Tomczak przeprowadzili na stanowisku badania sondażowe, a w 2016 roku obiekt był badany wykopaliskowo przez M. Michnik i R. Zdaniewicza. Wykopaliska potwierdziły funkcję i późnośredniowieczne datowanie zabytku.

Opis:

Grodzisko stożkowate położone jest w południowo wschodniej części wsi, niecałe 100 m na południe od cmentarnej kaplicy i cmentarza. Zabytek usytułowany jest na terenie niewielkiego leśnego zagajnika, na skraju cypla terasy nadzalewowej, w sąsiedztwie bezimiennego strumienia. Centralny kopiec gródka w planie jest w przybliżeniu kolisty i ma średnicę ok. 22 m, a jego powierzchnia wynosi jedynie ok. 4 arów. Fosa jest bardzo dobrze czytelna i otacza kopiec od południa, wschodu i zachodu, oddzielając go od reszty cypla. Powierzchnia całego założenia ma ok. 9 arów.

Opisywany zabytek jest klasycznym przykładem dobrze zachowanych reliktów późnośredniowiecznego, niedużego, drewniano-ziemnego założenia o funkcji rezydencjonalno-obronnej, będącego najprawdopodobniej siedzibą rycerską.

Dzięki badaniom archeologicznym przeprowadzanym w całym kraju, posiadamy wiedzę na temat tego jak wyglądały i jak budowano średniowieczne, drewniano-ziemne, obronne siedziby, które ze względu na ich nieduże rozmiary określa się też jako gródki lub dwory rycerskie, a nawet jako „drewniane zameczki”. Na lokalizację gródków preferowano miejsca o stałym dostępie do wody i z natury obronne. Gródki lokowano najczęściej na obszarach podmokłych, łąkowo-bagiennych w bezpośrednim sąsiedztwie niedużych cieków rzecznych, co zapewniało dostęp do wody i ograniczało dojście do obiektu, a przez to zwiększało jego obronność. Niektóre gródki wznoszono na niewysokich wzgórzach-pagórkach dominujących nad okolicą lub na wyniesionych cyplach teras nadrzecznych. Zdaniem Józefa Kaźmierczyka lokalizacja poszczególnych gródków stożkowatych na Śląsku w dużym stopniu związana jest z przebiegiem granic poszczególnych księstw.

Generalizując, „klasyczny” tzw. gródek rycerski był relatywnie niedużą, skromną siedzibą i de facto był bardzo prostym założeniem obronnym. Posiadał solidną drewnianą wieżę rezydencjonalno-obronną, wybudowaną w technice zrębowej, a posadowioną na sztucznie usypanym kopcu-nasypie. Kopiec ziemny z wieżą otoczony był szeroką fosą, którą wydrążano w trakcie wznoszenia nasypu. Usypanie kopca z jednej strony, czyniło założenie bardziej niedostępnym i w związku z tym zwiększało jego obronność, a z drugiej strony, niejednokrotnie było konieczne i służyło odizolowaniu siedziby-dworu od podmokłego podłoża. Wysokość zachowanych kopców wynosi zazwyczaj jedynie kilka metrów, ich podstawy są w planie najczęściej w przybliżeniu koliste lub lekko owalne, znacznie rzadziej czworoboczne, a ich średnice z reguły mieszczą się w przedziale 20-50 m. W przypadku gródków budowanych na pagórkach i cyplach oszczędzano nakładu pracy, ponieważ sztuczny nasyp nie musiał być już wysoki, a fosa niekoniecznie musiała otaczać obiekt – wystarczyło jedynie odciąć go tą przeszkodą od pozostałej części cypla. Uważa się, że wieża, wraz z ewentualnymi towarzyszącymi jej niewielkimi budynkami, otoczona była drewnianą palisadą lub solidnym płotem, a sam kopiec wzmacniano np. palami lub faszynowaniem, tak by był jak najbardziej stabilny i odporny na osuwanie się. Gródek tego rodzaju z pewnością posiadał też drewniany most przerzucony nad szeroką fosą. Odkryto również relikty założeń, które pierwotnie były bardziej rozbudowane i nieco większe, np. składały się z dwóch kopców, lub posiadały dodatkowy wał (oryginalnie zapewne drewniano-ziemny) i drugą okalającą całość fosę.

Obiekt dostępny przez cały rok.

Autor: Michał Bugaj


Źródło: https://zabytek.pl/pl/

_________________
Obrazek


Szczegóły postu
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
 Post Napisane: czwartek, 7 grudnia 2017, 15:53 
 


Góra 
  
 
 Tytuł: Re: Opis
 Post Napisane: czwartek, 20 grudnia 2018, 00:19 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): piątek, 15 lipca 2016, 15:43
Posty: 38986
Opis:

Porośnięte drzewami zbocza doliny niewielkiego potoku, płynącego tuż obok cmentarza, kryją archeologiczny zabytek z okresu późnego średniowiecza. Na cyplu, odciętym od reszty parowu głęboką fosą, znajduje się dobrze zachowane grodzisko stożkowe. Pniów był wsią rycerską. Grodzisko miało charakter strażnicy lub tymczasowego schronienia na czas zagrożenia. Obiekt pochodzi z przełomu XII/XIV wieku i ma postać owalu o wymiarach około 24 i 21 m. W późnym średniowieczu na stożku grodziska wznosiła się drewniana wieża wsparta na fundamencie kamienno-ceglanym.

Ciekawostki:

Pamięć o grodzisku w zbiorowej świadomości mieszkańców nie przetrwała. Pozostała jednak świadomość niezwykłości tego miejsca. Nic więc dziwnego, że zaczęło obrastać w legendę.

Legenda:

Legenda głosi, że kopiec w Pniowie jest mogiłą szwedzkiego generała, który zginął na tych terenach prawdopodobnie podczas wojny 30-letniej. Żałość wielka ścisnęła serca jego żołnierzy i postanowili pochować tutaj swego generała. Tak też uczynili. Każdy z żołnierzy przyniósł w swoim hełmie garstkę ziemi i rzucił na mogiłę. Żołnierzy musiało być wielu, bo kopiec, który powstał w ten sposób, wzniósł się wysoko. Ponoć do dziś w księżycowe noce spotkać można w jego pobliżu zjawę generała, opłakującą swą śmierć na obczyźnie. A może to duch średniowiecznego rycerza wspomina czas strażnic na gliwickiej ziemi?

_________________
Obrazek


Szczegóły postu
Góra 
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
 Post Napisane: czwartek, 20 grudnia 2018, 00:19 
 


Góra 
  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
 
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 2 ] 

Strona główna forum » Grodziska Śląskie » Pniów Grodzisko 1


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość

 
 

Narzędzia:
 
Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Skocz do:  
cron
To forum działa w systemie phorum.pl
Masz pomysł na forum? Załóż forum za darmo!
Forum narusza regulamin? Powiadom nas o tym!
Tłumaczenie phpBB3.PL